„Auto z kratką” to potoczna nazwa samochodu z homologacją ciężarową – najczęściej osobówki lub SUV-a przerobionego tak, że ma jeden rząd siedzeń i przestrzeń ładunkową oddzieloną przegrodą. W 2026 r. takie auta znów zyskały na popularności: przy spełnieniu warunków dają pełne odliczenie VAT, a do tego nie obejmuje ich nowy limit kosztów 100 tys. zł dla samochodów osobowych. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić i gdzie czyhają pułapki.
Na czym polega „kratka” dzisiaj?
Dawne przepisy, w których wystarczała sama krata za fotelami, przestały obowiązywać w 2014 r. Dziś liczy się konstrukcja auta opisana w art. 86a ust. 9 ustawy o VAT. Pełne odliczenie przysługuje m.in. pojazdom innym niż osobowe, które:
- mają jeden rząd siedzeń oddzielony od części ładunkowej ścianą lub trwałą przegrodą i są zaklasyfikowane jako pojazd wielozadaniowy, van albo mają otwartą część ładunkową,
- mają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie ładunkowe jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu (np. podwozie z zabudową),
- są pojazdami specjalnymi, jeśli wynika to z dokumentów rejestracyjnych.
W praktyce „kratka” to dziś zwykle auto osobowe lub SUV z demontowaną tylną kanapą, płaską podłogą ładunkową i trwałą przegrodą za fotelami, zarejestrowane jako ciężarowe (kategoria N1).
Dodatkowe badanie techniczne i wpis w dowodzie
Spełnienie warunków potwierdza dodatkowe badanie techniczne w okręgowej stacji kontroli pojazdów. Stacja wydaje zaświadczenie, a w dowodzie rejestracyjnym pojawia się odpowiednia adnotacja. Bez tych dokumentów urząd skarbowy zwykle kwestionuje 100% VAT.
Dobra wiadomość: Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 11 stycznia 2023 r., I FSK 882/19) uznał, że prawo do pełnego odliczenia wynika z konstrukcji auta, a badanie i wpis mają charakter dowodowy. Jeśli auto od początku spełniało warunki i nie było przerabiane, 100% VAT może przysługiwać także za okres przed wpisem. Bezpieczniej jednak zrobić badanie od razu po rejestracji.
Bez VAT-26 i bez ewidencji przebiegu
Dla aut spełniających warunki art. 86a ust. 9 nie składasz VAT-26 i nie prowadzisz kilometrówki, żeby odliczyć pełny VAT. To duża różnica wobec zwykłej osobówki, przy której 100% VAT wymaga udowodnienia wyłącznie firmowego użytku – a w praktyce urzędy rzadko to akceptują. Szczegóły zwykłych zasad opisaliśmy w poradniku VAT i koszty samochodu w firmie.
Kratka a limit 100 tys. zł od 2026 r.
Od 1 stycznia 2026 r. auta osobowe o emisji co najmniej 50 g CO₂/km mają limit kosztów 100 tys. zł (amortyzacja, raty leasingu). Definicja samochodu osobowego w ustawach o PIT i CIT nie obejmuje jednak pojazdów z art. 86a ust. 9 ustawy o VAT, potwierdzonych zaświadczeniem z badania. Dla nich:
- nie działa limit 100/150/225 tys. zł – w koszty wchodzi cała amortyzacja albo całe raty leasingu,
- nie stosuje się zasady 75% wydatków eksploatacyjnych przy użytku mieszanym,
- VAT od zakupu, rat, paliwa i serwisu odliczasz w 100%.
| Auto za 150 tys. zł netto (spalinowe) | Zwykła osobówka | Auto z kratką |
|---|---|---|
| Odliczenie VAT od zakupu/rat | 50% | 100% |
| Część kapitałowa rat w kosztach | ok. 60% (limit 100 tys. zł) | 100% |
| Paliwo, serwis w kosztach | 75% (użytek mieszany) | 100% |
| VAT od paliwa | 50% | 100% |
Pułapki i ograniczenia
- Tylko jeden rząd siedzeń. Auto z dwoma rzędami (np. pickup z podwójną kabiną) nie spełnia warunków z art. 86a ust. 9 pkt 1 – dla niego zostaje 50% VAT albo VAT-26 z ewidencją.
- Nie wolno przerabiać auta z powrotem. Montaż tylnej kanapy czy usunięcie przegrody oznacza utratę prawa do pełnego odliczenia i korektę.
- Auto tylko do celów firmowych. Konstrukcja ma wykluczać albo marginalizować prywatne użycie – to nie jest auto rodzinne.
- Utrata wartości. Przerobione auto trudniej sprzedać klientowi prywatnemu, a powrót do wersji osobowej wymaga ponownego badania i rejestracji.
- Ubezpieczenie i leasing. Poinformuj ubezpieczyciela o rodzaju pojazdu. Część firm leasingowych finansuje „kratki” tylko z przeróbką u autoryzowanego dealera.
Kratka czy zwykły dostawczak?
Jeśli wozisz głównie narzędzia i drobny towar, a zależy Ci na komforcie osobówki, „kratka” bywa najlepszym kompromisem. Gdy przewozisz większe ładunki albo potrzebujesz więcej niż jednego pasażera, rozważ kombivana lub furgon – też z pełnym VAT, ale z większą przestrzenią. Pomoże w tym przewodnik jak wybrać samochód dostawczy dla firmy i katalog samochodów dostawczych.
Przed zakupem przelicz koszty w kalkulatorze VAT i kosztów auta w firmie, a przy większej flocie skonsultuj rozliczenie z księgowym. Leasing auta z homologacją ciężarową porównamy dla Ciebie bezpłatnie – wystarczy zgłoszenie doboru auta.
Najczęstsze pytania
Czy auto z kratką wymaga zgłoszenia VAT-26?
Nie. Pojazdy spełniające warunki art. 86a ust. 9 ustawy o VAT, potwierdzone dodatkowym badaniem technicznym i wpisem w dowodzie, dają prawo do pełnego odliczenia VAT bez VAT-26 i bez ewidencji przebiegu.
Czy limit 100 tys. zł dotyczy samochodu z kratką?
Nie. Pojazdy z art. 86a ust. 9 ustawy o VAT, potwierdzone zaświadczeniem z badania, nie są samochodami osobowymi w rozumieniu ustaw o PIT i CIT, więc limit 100/150/225 tys. zł ich nie obejmuje.
Czy pickup to auto z kratką?
Pickup z jednym rzędem siedzeń i otwartą skrzynią może spełniać warunki. Pickup z podwójną kabiną i dwoma rzędami siedzeń – nie, dla niego obowiązują zwykłe zasady (50% VAT albo VAT-26).
Gdzie zrobić dodatkowe badanie techniczne?
W okręgowej stacji kontroli pojazdów (OSKP). Stacja wydaje zaświadczenie o spełnieniu warunków, a w dowodzie rejestracyjnym pojawia się adnotacja.
Powiązane poradniki
- VAT i koszty samochodu w firmie w 2026
- Jak wybrać samochód dostawczy dla firmy?
- Prawo jazdy kat. B a samochody dostawcze
Jak kupić nowe auto i nie przepłacić
Negocjacje z dealerem krok po kroku, leasing vs kredyt, ubezpieczenia i checklista odbioru — w jednym praktycznym poradniku.
Gotowe! Pobierz poradnik PDF — link wysłaliśmy też na Twój e-mail.
Dobierzemy Ci auto w najlepszej cenie
Powiedz, czego szukasz — porównamy oferty dealerów w całej Polsce, wynegocjujemy cenę i dopasujemy finansowanie (leasing, kredyt, najem). Ty wybierasz, my załatwiamy resztę. Bez opłat i bez zobowiązań.
- Porównanie ofert wielu salonów
- Leasing i kredyt z kilkunastu instytucji
- Ochrona GAP z rabatem 10%
- Obsługa zdalna w całej Polsce
Dziękujemy!
Zgłoszenie dotarło. Doradca Avanti Finance odezwie się zwykle w ciągu jednego dnia roboczego.