Słownik pojęć motoryzacyjnych i leasingowych

Najważniejsze pojęcia ze świata motoryzacji, leasingu i ubezpieczeń — wyjaśnione prosto, z przykładami.

AC

Autocasco – dobrowolne ubezpieczenie pokrywające szkody we własnym samochodzie, np. po kolizji, kradzieży, pożarze czy gradobiciu. AC chroni twoje auto niezależnie od tego, kto zawinił w wypadku, choć zakres zależy od wariantu polisy. W leasingu i kredycie AC jest zwykle obowiązkowe. Składka zależy m.in. od wartości i modelu auta, historii szkód kierowcy oraz wybranego wariantu likwidacji szkód (serwisowy lub kosztorysowy).

Zobacz też: OC, GAP, Szkoda całkowita, Assistance

ADAS

Zaawansowane systemy wspomagania kierowcy, takie jak autonomiczne hamowanie awaryjne, asystent pasa ruchu czy aktywny tempomat. Systemy ADAS korzystają z kamer, radarów i czujników, aby ostrzegać kierowcę lub reagować za niego w niebezpiecznych sytuacjach. Wiele z nich jest obowiązkowych w nowych autach sprzedawanych w Unii Europejskiej. Po wymianie szyby czy naprawie przodu auta trzeba skalibrować kamery i radary, co podnosi koszt naprawy.

Zobacz też: ISOFIX, AC

AdBlue

Wodny roztwór mocznika wtryskiwany do układu wydechowego diesli w celu ograniczenia emisji tlenków azotu. AdBlue uzupełnia się w osobnym zbiorniku, zwykle co kilka lub kilkanaście tysięcy kilometrów, zależnie od auta i stylu jazdy. Płyn jest tani i dostępny na stacjach paliw. Gdy zbiornik się opróżni, samochód może nie dać się ponownie uruchomić, dlatego warto reagować na ostrzeżenia komputera pokładowego.

Zobacz też: DPF, Euro 7

Amortyzacja

Rozłożenie wartości środka trwałego, np. samochodu, na koszty firmy w kolejnych latach jego użytkowania poprzez odpisy amortyzacyjne. Nowy samochód osobowy amortyzuje się zwykle stawką 20% rocznie, czyli przez 5 lat. Odpisy od aut osobowych podlegają limitowi wartości uzależnionemu od emisji CO2. W leasingu operacyjnym auto amortyzuje leasingodawca, a w leasingu finansowym i przy zakupie – sam przedsiębiorca.

Zobacz też: KŚT, Leasing finansowy, Limit 150 tys. zł / 100 tys. zł

ASO

Autoryzowana Stacja Obsługi – serwis działający na podstawie umowy z producentem, wykonujący naprawy gwarancyjne i przeglądy według jego standardów. ASO dysponuje oryginalnymi częściami, dokumentacją i oprogramowaniem diagnostycznym producenta. Naprawy gwarancyjne są tam bezpłatne, a przeglądy wykonane w ASO ułatwiają udokumentowanie historii auta. Przeglądy w okresie gwarancji można jednak wykonywać także w niezależnym warsztacie, jeśli stosuje on części i procedury zgodne z wymaganiami producenta.

Zobacz też: Gwarancja producenta, Przegląd techniczny, Rabat dealerski

Assistance

Ubezpieczenie zapewniające pomoc drogową, holowanie, naprawę na miejscu lub auto zastępcze w razie awarii albo wypadku. Podstawowe assistance często dodawane jest do OC, ale zwykle obowiązuje tylko po wypadku i na ograniczonym dystansie. Rozszerzone warianty obejmują także awarie, holowanie na dłuższe odległości, auto zastępcze i nocleg. Przed zakupem warto sprawdzić limit kilometrów holowania i to, czy polisa działa za granicą.

Zobacz też: OC, AC, Gwarancja producenta

Auto z placu

Nowy samochód dostępny od ręki u dealera, wyprodukowany wcześniej w określonej konfiguracji, bez konieczności czekania na zamówienie z fabryki. Auto z placu można odebrać zwykle w kilka dni lub tygodni, a dealerzy często udzielają na nie większych rabatów, bo chcą zwolnić magazyn. Minusem jest brak wpływu na konfigurację – trzeba wybrać spośród dostępnych egzemplarzy. Warto sprawdzić datę produkcji, bo wpływa na wartość auta przy odsprzedaży.

Zobacz też: Rabat dealerski, Demo, Konfigurator

Automatyczna skrzynia

Przekładnia samodzielnie zmieniająca biegi bez udziału kierowcy, dostępna w odmianach hydrokinetycznej, dwusprzęgłowej i bezstopniowej. Automat ułatwia jazdę w korkach i zmniejsza zmęczenie na długich trasach. Skrzynie dwusprzęgłowe (np. DSG) zmieniają biegi szybko, hydrokinetyczne płynnie, a bezstopniowe CVT są typowe dla hybryd. Prawo jazdy zdane na automacie uprawnia do prowadzenia wyłącznie aut z automatyczną skrzynią.

Zobacz też: CVT, Hybryda HEV, Mild hybrid

Bagażnik VDA

Pojemność bagażnika zmierzona metodą VDA, czyli przy użyciu standardowych prostopadłościennych bloczków o objętości 1 litra. Metoda VDA lepiej oddaje praktyczną użyteczność bagażnika niż pomiar wodą, bo pokazuje, ile regularnych przedmiotów się zmieści. Producenci podają zwykle pojemność do linii rolety lub do dachu, co mocno zmienia wynik. Porównując auta, upewnij się, że wartości dotyczą tej samej metody pomiaru.

Zobacz też: ISOFIX, Kombivan

BEV

Samochód w pełni elektryczny, napędzany wyłącznie silnikiem elektrycznym zasilanym z baterii ładowanej z zewnętrznego źródła. BEV nie ma silnika spalinowego, więc nie emituje spalin podczas jazdy, a koszt przejechania kilometra przy domowym ładowaniu jest bardzo niski. Zasięg zależy od pojemności baterii, temperatury i stylu jazdy. Dla firm auta elektryczne korzystają z najwyższego limitu zaliczania rat leasingowych do kosztów.

Zobacz też: kWh, Ładowanie DC, Wallbox, WLTP

BIK

Biuro Informacji Kredytowej – instytucja gromadząca dane o kredytach i spłatach klientów banków oraz wielu firm leasingowych. Na podstawie raportu BIK leasingodawcy i banki oceniają wiarygodność klienta. Terminowo spłacane zobowiązania budują pozytywną historię, a opóźnienia mogą utrudnić uzyskanie finansowania. Przed złożeniem wniosku o leasing lub kredyt warto pobrać własny raport i sprawdzić, czy dane są aktualne.

Zobacz też: Zdolność leasingowa, RRSO

Brygadówka

Samochód dostawczy z podwójną kabiną mieszczącą zwykle 6–7 osób oraz przestrzenią ładunkową lub skrzynią za kabiną. Brygadówki są popularne w firmach budowlanych i usługowych, które przewożą ekipę wraz z narzędziami i materiałami. Występują jako furgon z dodatkowym rzędem siedzeń lub jako podwozie ze skrzynią albo wywrotką. Dodatkowe siedzenia zmniejszają przestrzeń ładunkową i ładowność, co trzeba uwzględnić przy wyborze wersji.

Zobacz też: Furgon L2H2, Ładowność, DMC

CEPiK

Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców – państwowa baza danych o zarejestrowanych pojazdach, ich przeglądach, ubezpieczeniach i właścicielach. Do CEPiK trafiają informacje o rejestracji, badaniach technicznych, odczytach przebiegu i polisach OC. Przez rządowy serwis Historia Pojazdu można bezpłatnie sprawdzić podstawowe dane auta, podając numer rejestracyjny, VIN i datę pierwszej rejestracji. To podstawowe narzędzie przy zakupie używanego samochodu.

Zobacz też: VIN, Przegląd techniczny, OC

Cesja leasingu

Przeniesienie praw i obowiązków z umowy leasingu na inną osobę lub firmę, która przejmuje dalsze spłacanie rat i korzystanie z auta. Cesja pozwala wyjść z umowy leasingu przed jej końcem bez kosztownego wypowiedzenia. Wymaga zgody leasingodawcy i pozytywnej oceny zdolności nowego leasingobiorcy, a za samą cesję pobierana jest zwykle opłata. Przejmujący może wyrównać poprzednikowi część wpłaconych środków.

Zobacz też: Leasing operacyjny, Zdolność leasingowa, Wykup

CVT

Bezstopniowa skrzynia biegów, która płynnie zmienia przełożenie bez wyraźnych zmian biegów, często stosowana w hybrydach. CVT utrzymuje silnik w optymalnym zakresie obrotów, co sprzyja niskiemu spalaniu. W hybrydach Toyoty stosuje się elektronicznie sterowaną przekładnię e-CVT o prostej i trwałej budowie. Wadą bywa wysoki dźwięk silnika przy mocnym przyspieszaniu, który nie każdemu kierowcy odpowiada.

Zobacz też: Automatyczna skrzynia, Hybryda HEV

Demo

Samochód demonstracyjny używany przez dealera do jazd próbnych, sprzedawany później z niewielkim przebiegiem i wyraźnym rabatem. Auto demo ma zwykle od kilku do kilkunastu tysięcy kilometrów przebiegu i bogate wyposażenie. Formalnie bywa już zarejestrowane, więc gwarancja biegnie od daty pierwszej rejestracji. To dobry sposób na zakup prawie nowego auta taniej, ale warto dokładnie sprawdzić stan opon, felg i wnętrza.

Zobacz też: Auto z placu, Rabat dealerski, Gwarancja producenta

DMC

Dopuszczalna masa całkowita – największa dozwolona masa pojazdu wraz z ładunkiem, kierowcą i pasażerami, określona w dowodzie rejestracyjnym. DMC decyduje m.in. o tym, jakie prawo jazdy jest potrzebne do prowadzenia auta. Samochody dostawcze do 3,5 t DMC można prowadzić na kategorię B. Przekroczenie DMC grozi mandatem, problemami z ubezpieczeniem i szybszym zużyciem hamulców oraz zawieszenia.

Zobacz też: Ładowność, Kategoria B, Homologacja N1

DPF

Filtr cząstek stałych montowany w układzie wydechowym diesli, zatrzymujący sadzę i okresowo ją wypalający. DPF regeneruje się samoczynnie podczas dłuższej jazdy z wyższą prędkością. Przy jeździe wyłącznie na krótkich odcinkach w mieście regeneracja może się nie kończyć, co prowadzi do zapchania filtra i kosztownej naprawy. Dlatego diesel z DPF najlepiej sprawdza się u kierowców pokonujących regularnie dłuższe trasy.

Zobacz też: AdBlue, Euro 7

Euro 7

Najnowsza europejska norma emisji spalin, która po raz pierwszy obejmuje także cząstki z hamulców i opon oraz trwałość baterii. Euro 7 zaostrza wymagania wobec nowych samochodów i wprowadzana jest stopniowo – najpierw dla nowych homologacji, później dla wszystkich nowo rejestrowanych aut. Poza spalinami reguluje emisję pyłów z hamulców i ścierania opon, a dla elektryków i hybryd plug-in określa minimalną trwałość baterii. Dla kierowców oznacza to głównie zmiany w ofercie silników.

Zobacz też: WLTP, DPF, BEV

Faktura VAT marża

Faktura wystawiana przy sprzedaży używanych towarów, w tym aut, w której VAT nalicza się tylko od marży sprzedawcy, a nabywca nie może go odliczyć. Na fakturze VAT marża nie widnieje kwota podatku, dlatego kupujący przedsiębiorca nie odliczy VAT od ceny auta. To częsty dokument przy zakupie samochodu używanego od komisu. Przy wyborze między ofertami warto porównać, czy auto jest sprzedawane na fakturę VAT 23%, czy na fakturę marża.

Zobacz też: VAT 50%, VAT 100%, Cesja leasingu

Furgon L2H2

Oznaczenie wersji furgonu o średniej długości (L2) i średniej wysokości dachu (H2), popularnej w firmach kurierskich i usługowych. Litera L określa długość nadwozia, a H wysokość dachu – im wyższa cyfra, tym większa przestrzeń ładunkowa. Konfiguracja L2H2 lub L3H2 w dużych furgonach pozwala zwykle stanąć w przestrzeni ładunkowej, co ułatwia pracę. Oznaczenia różnią się nieco między producentami, więc warto porównywać wymiary w centymetrach.

Zobacz też: Kombivan, Brygadówka, Ładowność, DMC

GAP

Ubezpieczenie straty finansowej, które pokrywa różnicę między wartością auta z dnia zakupu a odszkodowaniem po szkodzie całkowitej lub kradzieży. Po szkodzie całkowitej ubezpieczyciel AC wypłaca rynkową wartość auta z dnia szkody, która po kilku latach może być dużo niższa od ceny zakupu. GAP pokrywa tę różnicę, np. do wartości z faktury. Jest szczególnie przydatny w leasingu i kredycie, gdzie odszkodowanie z AC może nie wystarczyć na spłatę zobowiązania.

Zobacz też: AC, Szkoda całkowita, Utrata wartości

Gwarancja producenta

Zobowiązanie producenta do bezpłatnego usunięcia wad fabrycznych samochodu przez określony czas lub do limitu przebiegu. Standardowa gwarancja na nowe auto trwa zwykle 2–3 lata, ale niektóre marki oferują dłuższą, np. Kia 7 lat z limitem przebiegu. Warunkiem jest zazwyczaj terminowe serwisowanie zgodnie z zaleceniami. Warto sprawdzić, jakie elementy są wyłączone z gwarancji i czy obejmuje ona baterię trakcyjną w aucie elektrycznym.

Zobacz też: ASO, Przegląd techniczny, Przebieg

Homologacja N1

Kategoria homologacyjna pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów o DMC do 3,5 t, obejmująca m.in. furgony, pickupy i auta z kratką. Dla przedsiębiorcy homologacja N1 jest ważna, bo przy spełnieniu dodatkowych warunków (np. potwierdzonych badaniem technicznym) pozwala odliczyć 100% VAT od zakupu i eksploatacji bez prowadzenia ewidencji przebiegu. Do N1 należą m.in. furgony z jednym rzędem siedzeń oraz pickupy z odpowiednio długą paką. Warunki trzeba sprawdzić dla konkretnego egzemplarza.

Zobacz też: VAT 100%, DMC, Pick-up, Kombivan

Hybryda HEV

Pełna hybryda łącząca silnik spalinowy z elektrycznym, która sama ładuje baterię i potrafi krótko jechać wyłącznie na prądzie. HEV nie wymaga ładowania z gniazdka – energia odzyskiwana jest podczas hamowania i pracy silnika. Największe oszczędności daje w mieście, gdzie auto często rusza i hamuje. Przykłady to Toyota Corolla Hybrid, Kia Niro HEV czy Renault Clio E-Tech, które w korkach spalają wyraźnie mniej niż odpowiedniki benzynowe.

Zobacz też: Plug-in PHEV, Mild hybrid, BEV, CVT

ISOFIX

Międzynarodowy standard mocowania fotelików dziecięcych do sztywnych zaczepów w konstrukcji fotela samochodowego. Fotelik z ISOFIX montuje się szybko i pewnie, co zmniejsza ryzyko błędnej instalacji. Mocowania znajdują się zwykle na skrajnych miejscach tylnej kanapy, a w niektórych autach także na przednim fotelu pasażera. Przed zakupem rodzinnego auta warto sprawdzić, ile miejsc ma ISOFIX i czy foteliki mieszczą się obok siebie.

Zobacz też: ADAS, Bagażnik VDA

Kategoria B

Podstawowa kategoria prawa jazdy uprawniająca do prowadzenia aut o DMC do 3,5 t, przewożących do 9 osób łącznie z kierowcą. Z kategorią B można też ciągnąć lekką przyczepę o DMC do 750 kg lub cięższą, jeśli łączna DMC zestawu nie przekracza 3,5 t. Większość furgonów dostawczych w wersjach do 3,5 t prowadzi się właśnie na kategorię B. Cięższe pojazdy, np. 4,7 t, wymagają kategorii C1 lub C.

Zobacz też: DMC, Ładowność, Furgon L2H2

Kombivan

Niewielkie auto dostawcze lub osobowe o pudełkowatym nadwoziu, z przesuwnymi drzwiami bocznymi i dużą przestrzenią ładunkową. Kombivany, takie jak Volkswagen Caddy, Citroen Berlingo czy Renault Kangoo, występują w wersji osobowej dla rodzin i dostawczej dla firm. Wersje dostawcze mają zwykle ok. 3–5 m³ przestrzeni ładunkowej i ładowność ok. 600–1000 kg. Świetnie sprawdzają się w dostawach miejskich i jako auto rzemieślnika.

Zobacz też: Furgon L2H2, Homologacja N1, Ładowność

Konfigurator

Narzędzie na stronie producenta pozwalające skomponować wymarzone auto: wybrać wersję, silnik, kolor i wyposażenie oraz zobaczyć cenę katalogową. Konfigurator pomaga zorientować się w cenach poszczególnych opcji i porównać wersje wyposażenia. Ceny w nim są zwykle katalogowe, więc realna kwota po negocjacjach może być niższa. Warto zapisać lub wydrukować konfigurację i z nią porównywać oferty różnych dealerów oraz aut z placu.

Zobacz też: Rabat dealerski, Auto z placu, Demo

Kredyt samochodowy

Kredyt bankowy przeznaczony na zakup auta, po którego udzieleniu samochód od razu staje się własnością kupującego. W kredycie samochodowym auto jest zwykle zabezpieczeniem spłaty, np. przez przewłaszczenie lub zastaw, a bank często wymaga polisy AC. W przeciwieństwie do leasingu właścicielem w dowodzie rejestracyjnym jest kredytobiorca. Porównując oferty, patrz na RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty, a nie tylko na wysokość raty.

Zobacz też: RRSO, Leasing konsumencki, BIK, AC

kWh

Kilowatogodzina – jednostka energii, w której podaje się pojemność baterii auta elektrycznego oraz zużycie energii. Pojemność baterii w kWh mówi, ile energii auto może zmagazynować – im więcej, tym zwykle większy zasięg. Zużycie podaje się w kWh na 100 km; efektywny kompakt elektryczny zużywa często ok. 15–18 kWh/100 km. Przykładowo bateria 60 kWh przy zużyciu 17 kWh/100 km daje teoretycznie ok. 350 km zasięgu.

Zobacz też: BEV, Ładowanie DC, Wallbox

KŚT

Klasyfikacja Środków Trwałych – urzędowy podział środków trwałych na grupy, od którego zależy m.in. stawka amortyzacji. Samochody osobowe należą do grupy 7 KŚT (rodzaj 741), a dostawcze do odpowiednich rodzajów w tej samej grupie. Przypisanie właściwego symbolu jest potrzebne przy wprowadzaniu auta do ewidencji środków trwałych. Stawka dla samochodów osobowych wynosi standardowo 20% rocznie.

Zobacz też: Amortyzacja, Leasing finansowy

Leasing finansowy

Umowa leasingu, w której auto od początku wpisuje się do ewidencji środków trwałych leasingobiorcy, a on sam je amortyzuje. W leasingu finansowym (kapitałowym) kosztem są odsetki zawarte w ratach oraz odpisy amortyzacyjne, a cały VAT od wartości auta płaci się z góry przy pierwszej racie. Po spłacie ostatniej raty własność przechodzi na leasingobiorcę automatycznie. To rozwiązanie bywa wybierane przez firmy rozliczające się ryczałtem lub planujące długo użytkować auto.

Zobacz też: Leasing operacyjny, Amortyzacja, Wykup

Leasing konsumencki

Leasing przeznaczony dla osób prywatnych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i chcą korzystać z nowego auta w zamian za miesięczne raty. Leasing konsumencki działa podobnie do firmowego: płacisz opłatę wstępną, raty i na końcu decydujesz o wykupie. Raty nie są jednak kosztem podatkowym, a umowa podlega przepisom o ochronie konsumentów. Zaletą bywa niższa rata niż w kredycie, bo część wartości auta przesuwa się na wykup, a do tego procedura jest często uproszczona.

Zobacz też: Leasing operacyjny, Wykup, RRSO, Najem długoterminowy

Leasing operacyjny

Forma finansowania, w której auto przez cały okres umowy jest własnością leasingodawcy, a przedsiębiorca zalicza raty do kosztów uzyskania przychodu. W leasingu operacyjnym firma płaci opłatę wstępną, miesięczne raty oraz opłatę za wykup, a samochód amortyzuje leasingodawca. Raty netto trafiają do kosztów (z uwzględnieniem limitów dla aut osobowych), a VAT od rat odlicza się na zasadach ogólnych. Przykładowo przy umowie na 48 miesięcy z wykupem 10% firma rozkłada koszt auta na cztery lata, nie angażując całej gotówki od razu.

Zobacz też: Leasing finansowy, Opłata wstępna, Wykup, Limit 150 tys. zł / 100 tys. zł

Limit 150 tys. zł / 100 tys. zł

Limit wartości samochodu osobowego, do którego raty leasingowe, amortyzacja i ubezpieczenie AC mogą w pełni stanowić koszt firmy. Od 2026 r. limit wynosi 100 tys. zł dla aut emitujących co najmniej 50 g CO2/km, 150 tys. zł dla aut o niższej emisji (np. części hybryd plug-in) oraz 225 tys. zł dla elektryków. Przy droższych autach do kosztów zalicza się tylko proporcjonalną część raty. Limit nie dotyczy opłat eksploatacyjnych, takich jak paliwo czy serwis.

Zobacz też: Leasing operacyjny, Amortyzacja, Plug-in PHEV, BEV

LPG

Gaz płynny (propan-butan) stosowany jako tańsze paliwo alternatywne w samochodach z fabryczną lub montowaną instalacją gazową. Auta na LPG spalają nieco więcej paliwa objętościowo niż na benzynie, ale niższa cena gazu sprawia, że koszt przejechania kilometra jest wyraźnie niższy. Fabryczne instalacje oferuje m.in. Dacia w wersjach Eco-G i Renault. Samochody z instalacją gazową wymagają corocznego przeglądu technicznego.

Zobacz też: Przegląd techniczny, Euro 7, Przebieg

Mild hybrid

Miękka hybryda z małym silnikiem elektrycznym i instalacją 48 V, który wspiera silnik spalinowy, ale nie napędza auta samodzielnie. Układ mild hybrid odzyskuje energię podczas hamowania i wspomaga silnik przy ruszaniu, co zmniejsza spalanie o kilka procent i wygładza pracę systemu start-stop. W przeciwieństwie do pełnej hybrydy nie pozwala jechać na samym prądzie. Rozwiązanie stosuje m.in. Skoda w silnikach e-TEC czy Suzuki w Swifcie.

Zobacz też: Hybryda HEV, Plug-in PHEV, Automatyczna skrzynia

Najem długoterminowy

Usługa, w której płacisz stały miesięczny abonament za korzystanie z auta, a po zakończeniu umowy oddajesz je wynajmującemu. Najem długoterminowy (CFM) trwa zwykle od 24 do 60 miesięcy, a w racie mogą być zawarte ubezpieczenie, serwis, opony i assistance. Nie ma wykupu – ryzyko utraty wartości ponosi wynajmujący. Warto jednak pamiętać o limicie przebiegu i opłatach za ponadnormatywne zużycie auta przy zwrocie.

Zobacz też: Leasing operacyjny, Wartość rezydualna, Przebieg

Napęd 4×4

Napęd na wszystkie cztery koła, poprawiający trakcję na śliskiej nawierzchni, w terenie i przy holowaniu przyczepy. W SUV-ach najczęściej stosuje się dołączany napęd 4×4, który przekazuje moment na tylną oś w razie poślizgu. Terenówki i pickupy mają często bardziej zaawansowane układy z reduktorem. Napęd 4×4 zwiększa cenę, masę i spalanie, dlatego warto go wybrać, jeśli faktycznie jeździsz zimą w górach, po szutrach lub holujesz.

Zobacz też: Pick-up, ADAS

OC

Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, pokrywające szkody wyrządzone innym uczestnikom ruchu. Każdy zarejestrowany samochód w Polsce musi mieć ważne OC, nawet jeśli nie jest użytkowany. Polisa pokrywa szkody osobowe i majątkowe, które kierowca wyrządzi innym, ale nie naprawia szkód we własnym aucie. Brak OC grozi wysoką karą z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Zobacz też: AC, Assistance, CEPiK

Opłata wstępna

Pierwsza, jednorazowa wpłata przy zawarciu umowy leasingu lub najmu, wyrażona zwykle jako procent wartości netto samochodu. Opłata wstępna w leasingu wynosi najczęściej od 0 do ok. 45% wartości auta. Im wyższa, tym niższe są kolejne raty, a w leasingu operacyjnym jest ona kosztem w miesiącu poniesienia (z uwzględnieniem limitów). Przykładowo przy aucie za 120 tys. zł netto i opłacie 20% pierwsza wpłata wyniesie 24 tys. zł netto.

Zobacz też: Leasing operacyjny, Wykup, Zdolność leasingowa

Pick-up

Samochód z kabiną i otwartą skrzynią ładunkową (paką) z tyłu, zwykle z napędem 4×4 i ładownością ok. 1 tony. Pickupy, takie jak Toyota Hilux, Ford Ranger czy Volkswagen Amarok, łączą funkcje auta roboczego i terenowego. Dobrze sprawdzają się w budownictwie, leśnictwie i przy holowaniu ciężkich przyczep. Wersje z podwójną kabiną mogą przy spełnieniu warunków homologacji N1 pozwalać na odliczenie pełnego VAT.

Zobacz też: Napęd 4×4, Homologacja N1, Ładowność

Plug-in PHEV

Hybryda z większą baterią ładowaną z gniazdka, pozwalająca przejechać kilkadziesiąt kilometrów wyłącznie na prądzie. PHEV łączy zalety elektryka na krótkich dystansach z zasięgiem auta spalinowego w trasie. Oszczędności pojawiają się tylko przy regularnym ładowaniu – z rozładowaną baterią PHEV często pali więcej niż zwykła hybryda. Dla firm ważne jest, że niska emisja CO2 może kwalifikować go do wyższego limitu kosztów w leasingu.

Zobacz też: Hybryda HEV, Wallbox, Limit 150 tys. zł / 100 tys. zł

Przebieg

Liczba kilometrów przejechanych przez samochód, odczytywana z licznika i rejestrowana m.in. podczas badań technicznych. Przebieg ma duży wpływ na wartość auta i jego zużycie. W najmie długoterminowym ustala się roczny limit przebiegu, a jego przekroczenie oznacza dopłatę za każdy dodatkowy kilometr. Przy zakupie używanego auta przebieg warto zweryfikować w historii serwisowej i bazie CEPiK.

Zobacz też: Najem długoterminowy, CEPiK, Utrata wartości

Przegląd techniczny

Obowiązkowe okresowe badanie techniczne pojazdu w stacji kontroli pojazdów, potwierdzające jego sprawność i dopuszczenie do ruchu. Nowy samochód osobowy przechodzi pierwsze badanie przed upływem 3 lat od rejestracji, drugie przed upływem 5 lat, a następnie co roku. Auta z instalacją LPG wymagają badania corocznie od początku. Przegląd techniczny nie zastępuje przeglądu serwisowego wymaganego przez producenta do utrzymania gwarancji.

Zobacz też: CEPiK, Gwarancja producenta, LPG

Rabat dealerski

Obniżka ceny katalogowej udzielana przez salon sprzedaży, zależna od modelu, dostępności auta, promocji producenta i negocjacji. Wysokość rabatu bywa bardzo różna – większa przy autach z placu, końcówkach rocznika i modelach przed zmianą generacji, mniejsza przy nowościach z długą kolejką. Rabat może mieć formę obniżki ceny lub dodatkowego wyposażenia, np. opon zimowych czy pakietu serwisowego. Porównanie ofert kilku dealerów to najprostszy sposób na lepszą cenę.

Zobacz też: Auto z placu, Demo, Konfigurator

RRSO

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania – wskaźnik pokazujący całkowity roczny koszt kredytu konsumenckiego wyrażony w procentach. RRSO uwzględnia nie tylko oprocentowanie, ale też prowizje, ubezpieczenia i inne opłaty związane z kredytem. Dzięki temu pozwala porównać oferty różnych banków na jednym wskaźniku. Kredyt z niskim oprocentowaniem, ale wysoką prowizją może mieć wyższe RRSO niż oferta z nieco wyższym oprocentowaniem bez prowizji.

Zobacz też: Leasing konsumencki, BIK, Zdolność leasingowa

Szkoda całkowita

Sytuacja, w której koszt naprawy auta przekracza ustalony próg jego wartości, przez co ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie zamiast finansować naprawę. W AC próg szkody całkowitej wynosi zwykle ok. 60–70% wartości auta, zależnie od warunków polisy. Odszkodowanie to rynkowa wartość auta minus wartość wraku. Przykładowo auto warte 100 tys. zł z kosztem naprawy 75 tys. zł może zostać uznane za szkodę całkowitą, a wypłata nie pokryje ceny zakupu nowego – tę lukę zamyka GAP.

Zobacz też: GAP, AC, Utrata wartości

Utrata wartości

Spadek wartości rynkowej samochodu wraz z upływem czasu i przebiegiem, największy w pierwszych latach po zakupie. Nowe auto traci zwykle najwięcej wartości w ciągu pierwszych dwóch–trzech lat. Tempo zależy od marki, modelu, popularności napędu i wyposażenia. Utrata wartości wpływa na wartość rezydualną w leasingu oraz na wysokość odszkodowania z AC, dlatego przy drogich autach warto rozważyć ubezpieczenie GAP.

Zobacz też: Wartość rezydualna, GAP, Przebieg

VAT 100%

Pełne odliczenie VAT od samochodu, możliwe dla aut używanych wyłącznie w działalności lub pojazdów spełniających warunki homologacji N1. Aby odliczyć pełny VAT od auta osobowego, trzeba złożyć w urzędzie skarbowym informację VAT-26 i prowadzić ewidencję przebiegu, wykluczając użytek prywatny. Dla aut z homologacją N1 spełniających dodatkowe warunki ewidencja nie jest potrzebna. Szczegóły warto potwierdzić z księgową przed zakupem.

Zobacz też: VAT 50%, Homologacja N1, Przebieg

VAT 50%

Zasada, według której przedsiębiorca odlicza połowę VAT od zakupu, leasingu i eksploatacji auta osobowego używanego także prywatnie. Odliczenie 50% VAT to domyślny wariant dla aut osobowych w firmie – nie wymaga prowadzenia ewidencji przebiegu ani zgłoszenia do urzędu. Dotyczy zarówno raty leasingowej, jak i paliwa czy serwisu. Przykładowo od raty netto 2000 zł z VAT 460 zł firma odliczy 230 zł.

Zobacz też: VAT 100%, Leasing operacyjny, Homologacja N1

VIN

17-znakowy numer identyfikacyjny pojazdu nadawany przez producenta, unikalny dla każdego samochodu na świecie. VIN znajduje się na tabliczce znamionowej, w dokumentach i zwykle pod szybą przednią. Na jego podstawie można sprawdzić historię auta, m.in. przebieg, przeglądy i szkody w bazach takich jak CEPiK. Przy odbiorze nowego auta warto porównać VIN na fakturze z numerem na samochodzie.

Zobacz też: CEPiK, Przegląd techniczny, Przebieg

Wallbox

Domowa lub firmowa stacja ładowania prądem przemiennym (AC) montowana na ścianie, szybsza i bezpieczniejsza niż zwykłe gniazdko. Wallbox ładuje auto zwykle mocą od ok. 7 do 22 kW, co pozwala w nocy uzupełnić baterię większości elektryków. Przy instalacji trzeba sprawdzić moc przyłącza i ewentualnie zwiększyć ją u operatora sieci. Ładowanie w domu to najtańszy sposób eksploatacji samochodu elektrycznego lub hybrydy plug-in.

Zobacz też: Ładowanie DC, BEV, Plug-in PHEV

Wartość rezydualna

Przewidywana wartość samochodu na koniec umowy leasingu lub najmu, od której zależy wysokość wykupu i rat. Leasingodawca szacuje, ile auto będzie warte po np. trzech latach i określonym przebiegu. Modele, które wolno tracą na wartości, mają wysoką wartość rezydualną, co pozwala ustalić wyższy wykup i niższe raty. Dlatego leasing popularnych aut o dobrej opinii, takich jak Toyota Corolla czy Skoda Octavia, często wypada korzystnie.

Zobacz też: Wykup, Utrata wartości, Najem długoterminowy

WLTP

Ogólnoświatowa procedura homologacyjna, według której mierzy się zużycie paliwa, emisję CO2 i zasięg nowych samochodów. WLTP zastąpiła starszą normę NEDC i lepiej odwzorowuje realną jazdę, choć nadal jest testem laboratoryjnym. Wartości WLTP pozwalają porównywać auta między sobą, ale w praktyce, zwłaszcza zimą i na autostradzie, spalanie bywa wyższe, a zasięg elektryków niższy. Emisja CO2 według WLTP decyduje m.in. o limicie kosztów w leasingu.

Zobacz też: BEV, kWh, Limit 150 tys. zł / 100 tys. zł

Wykup

Ostatnia płatność w umowie leasingu, po której uiszczeniu samochód przechodzi na własność leasingobiorcy. Wysokość wykupu ustala się przy podpisaniu umowy – w leasingu operacyjnym zwykle od 1% do kilkudziesięciu procent wartości auta. Wysoki wykup obniża miesięczne raty, ale na końcu trzeba zapłacić większą kwotę. Jeśli nie chcesz zatrzymać auta, możesz je sprzedać osobie trzeciej przez cesję lub skorzystać z umowy z odkupem przez dealera.

Zobacz też: Wartość rezydualna, Leasing operacyjny, Cesja leasingu

Zdolność leasingowa

Ocena leasingodawcy, czy klient będzie w stanie terminowo spłacać raty, oparta na dochodach, stażu firmy i historii kredytowej. Przy badaniu zdolności leasingowej liczą się m.in. czas prowadzenia działalności, przychody, zadłużenie i historia w bazach takich jak BIK. Młode firmy mogą uzyskać leasing, często przy wyższej opłacie wstępnej. Porównanie wymagań kilku leasingodawców zwiększa szansę na korzystną decyzję.

Zobacz też: BIK, Opłata wstępna, Leasing operacyjny

Ładowanie DC

Szybkie ładowanie prądem stałym na stacjach publicznych, pozwalające uzupełnić znaczną część baterii w kilkadziesiąt minut. Ładowarki DC dostarczają prąd stały bezpośrednio do baterii, z mocą od kilkudziesięciu do kilkuset kW. Realna szybkość zależy od maksymalnej mocy przyjmowanej przez auto i jego krzywej ładowania. W trasie liczy się zwykle czas ładowania od ok. 10 do 80%, bo powyżej tego poziomu moc wyraźnie spada.

Zobacz też: Wallbox, BEV, kWh

Ładowność

Maksymalna masa ładunku i osób, jaką może przewieźć pojazd, obliczana jako różnica między DMC a masą własną auta. Ładowność furgonu do 3,5 t wynosi zwykle ok. 800–1600 kg, zależnie od długości, napędu i wyposażenia. Każdy dodatek, np. zabudowa, regały czy hak, zmniejsza realną ładowność. Przykładowo auto o DMC 3500 kg i masie własnej 2200 kg ma ładowność ok. 1300 kg, z czego część przypada na kierowcę.

Zobacz też: DMC, Furgon L2H2, Brygadówka